کودک مستقل- عالی یا مشکل ساز
به نظر شما چه کودکی کودک مناسب است؟
کودکی که به صورت مستقل رشد کرده یا کودکی که به نیازهای توجه شده است؟
برای جواب این سوال در روانشناسی به سراغ اینزورث و نظریه دلبستگی او میرویم.
او تعدادی کودک را در دو بازه زمانی متفاوت مورد بررسی قرار داد
بازه اول تا یک سالگی در محیط خانه
بازه دوم یک سالگی به بعد در محیط ناآشنا برای کودک
و دراخر کودکان را به سه دسته (سه الگو)از نوع دلبستگی تقسیم کرد:1=الگوی ایمن 2=الگوی ناایمن(اجتنابی) 3=الگوی ناایمن دوسوگرا
1=الگوی ایمن:کودک در حظور مادر در محیط ناآشنا بازی میکند.با دستور سرپرست مادر محیط ناآشنا را ترک میکند در این لحظه مقداری از بازی کودک کاسته ولی دوباره مشغول بازی میشود.
بعد از بازگشت دوباره مادر به محیط ناآشنا کودک مشتقانه به استقبال مادر میرود و بعد دوباره مشغول بازی میشود.
بررسی دلیل رفتار این کودک:
بابررسی این کودک در یک سالگی در خانه(محیط امن) متوجه شدن که کودک در خانه خیلی کم گریه میکند و برای کاوش های خود مادر را پایگاه امن و مورد اطمینان تلقی میکند زیرا مادر پاسخ دهنده مناسب به نیاز های کودکش میباشد مادر برای کودک ارزش بقایی دارد.
این کودکان فردی نرمال و طبیعی هستند چون اطمینان دارند که مادر دوباره باز میگردد.

2=الگوی ناایمن(اجتنابی): کودک در حظور مادر در محیط ناآشنا بازی میکند.با ترک شدن توسط مادر کودک در کمال تعجب خیلی مستقل عمل میکند گویی مادر را فراموش کرده(این رفتار به ظاهر بهترین رفتار است)
بعد از دیدن دوباره مادر کودک در کمال تعجب بغل مادر را پس میزند و رفتاری اجتنابی دارد.
بررسی دلیل این رفتار کودک:
احتمالا این کودک از مشکلات هیجانی و عاطفی رنج میبرد و این اجتناب یادآور جدایی دردناک در گذشته کودک است.(مادر نقش حامی بودن را خوب ایفا نکرده است)
مادران این کودکان در خانه برخلاف مادران گروه اول(الگوی ایمن)پایگاهی امن برای کودک نبوده و نسبت به کودک و نیازهای آن بی توجه و ترک کننده بودند.
حال میفهمیم که این اجتناب از آغوش مادر در محیط آشنا یک واکنش دفاعی است.برای ترس از دلبسته شدن و تنها شدن دوباره چون به مادر خود اطمینان ندارد و مادر را پایگاه امن نمیداند
این کودکان در آینده به هیچکس اعتماد نمیکنند چون بیش از حد مستقل هستند که این ویژگی (افراط در استقلال)بسیار خطرناک است.

3=الگوی ناایمن دوسوگرا:
کودک در محیط ناآشنا به شدت به مادر دلبسته است و علاقه ای به بازی ندارد. با ترک شدن توسط مادر در محیط بازی دچار آشفتگی میشود.
با حظور دوباره مادر در محیط رفتار کودک عجیب به نظر میرسد: کودک رفتاری دوسوگرایانه دارد یعنی لحظاتی به مادر نزدیک و لحظاتی با خشم از او دور میشود(مادر را میزند درحالی که او را بغل کرده است)
دلیل رفتار کودک چیست:
این مادران در خانه در مواجهه با فرزند خود گاهی صمیمی و گاهی مغایر آن رفتار میکردن. در نتیجه این تناقض در رفتار مادر باعث عدم اطمینان کودک درباره ی حظور همیشگی مادر میشود.
این عدم اطمینان کودک باعث میشود مادر را به شدت در بغل خود نگه دارد که مبادا مادر آنها را ترک کند. به این عمل کودک الگوی مقاومت میگویند.
این کودکان در بزرگسالی دچار بی ثباتی -اختلال شخصیت مرزی میشوند و نسبت به ترک شدن توسط کس دیگری واکنش شدیدی نشان میدهند.
در الگوی اول:مادر حامی بوده(حامی مناسب)
در الگوی دوم:مادر بی توجه و ترک کننده بوده(استقلال افراطی کودک)
در الگوی سوم:مادر گاهی توجه و گاهی بی توجه (عدم اطمینان کودک)
این است تاثیر رفتار مادران بر آینده فرزندان
حمید دوستی
مدرس دوره های icdl ، وردپرس و دانشجوی رشته روانشناسی